Mbeni lâ, Ronit (so ayeke tâ iri ti lo pëpe) akomanse ti wara vundu na yâ ti lo, lo yeke hu pupu pëpe nga lo yeke fatigué, na lo gue na docteur ti tene lo mû mênë ti lo. Ye oko, lo ku lâ oko pëpe so na yâ ti angbonga 24, a yeke tokua lo na hôpital ti tene a sara dialyse na lo ndali ti so rein ti lo ayeke sara kua ngangu.
Lo, biani, lo ku pëpe so aye so kue alondo na lege so lo leke kuä ti li ti lo lango oko kozoni.
Tongana ti so asi na Ronit, awali 26 na Israël (na yâ ti nze oko oko, mbeni oko) ayeke gue na hôpital ndali ti so rein ti ala ayeke sara kua ngangu na peko ti so a sara kua na ala ti leke na kuä ti li ti ala.
Ambeni wali so ayeke mo bâ mo tene ala lingbi ti wara ngangu ti ala wani. Ye oko, ambeni ahunda ti tene a sala dialyse na ala.
Ambeni zo ayeke tene so na popo ti awali saki mingi ti Israël so ayeke leke kuä ti li ti ala ngu oko oko, “gi” 26 si ayeke wara kobela ti rein. Insuffisance ti rein (tapande). (So ​​alondo na ndo ti Wikimedia)
Na kiringo tënë na lo, mbi fa so kobela ti rein so ahunda ti tene a sara dialyse na lo ayeke ngangu mingi nga ayeke zia fini ti zo na yâ ti kpale.
Azo ti kobela ayeke tene na mo so ala ye pëpe ti tene yorö asara sioni na zo oko. So ayeke mbeni ngere so a lingbi zo oko afuta pëpe teti mbeni kete kode ti lekengo tele.
Na yâ ti angu 2000, a to nda ti sigigi kozoni na atënë ti akobela so aga na lege ti akode ti lekengo na kuä ti li so ayeke na formaldéhyde. Ye so ayeke si mingi ndali ti so zo ti lekengo kuä ti li ni ayeke huru guru na ngoi so lo yeke leke kuä ti li ti lo.
A yeke wara na popo ti aye so: lê ti zo ayeke son, kpale ti hungo pupu, lê ti zo ayeke sigigi, pupu ayeke hunzi pëpe nga na œdème ti poumon.
Me atâa so akode ti lekengo na kuä ti li ti laso ayeke na formaldéhyde pëpe, mbeni ye nde ayeke na yâ ni: acide glyoxylique.
A yeke mû acide so na lege ti poro ti li, so ayeke na yâ ti akamba ti mênë mingi. Tongana a lï na yâ ti mênë awe, acide glyoxylique ayeke kangbi yâ ti acide oxalique nga na oxalate ti calcium, so ayeke kiri ti lï na yâ ti mênë na na nda ni ayeke sigigi na yâ ti tere ti zo na lege ti rein tongana mbeni mbage ti ngu ti tere ti lo.
Ye so mveni ayeke ye ti dongo bê pëpe, azo kue ayeke hon na yâ ti ye so na mbeni lege na mingi ni a yeke sala sioni na zo pëpe. Me tongana a mû na lo acide glyoxylique so ayeke kota mingi, acidose oxalique alingbi ti si, na a sara si rein ti lo abuba.
Na ngoi ti biopsie ti rein ti awali so awara kobela ti rein na peko ti so ala leke kuä ti li ti ala, a wara ambeni ye so ayeke na yâ ti acellule ti rein ti calcium oxalate.
Na ngu 2021, mbeni molenge-wali ti ngu ota atara ti nyon mbeni yorö ti leke na kuä ti li ti lo. Lo tara gi ni na lo mene ni pëpe, teti so a nzere mingi, me ye so asara si molenge-wali ni amû mbeni kete wungo ni na yanga ti lo. Ye ti pekoni ayeke gi mbeni ngangu kobela ti rein so ahunda ti tene a sala dialyse na lo, me pëpe kuâ.
Na peko ti ye so asi so, Ministère ti santé akanga lege na mungo licence na abongo kue ti lekengo na kuä ti li so ayeke na acide glyoxylique na so pH ni ayeke na gbe ti 4.
Me mbeni kpale nde ayeke so asango so ayeke na ndo ti ambeti ti lekengo na kuä ti li ayeke lakue pëpe ye so zo alingbi ti zia bê na lo nga ayeke tâ tënë kue. Na ngu 2010, a sû na ndo ti mbeni ye na Ohio so formaldéhyde ayeke dä pëpe, me ti tâ tënë ni, formaldéhyde ayeke na yâ ni 8,5 na ndo ti 100. Na ngu 2022, mbeni ye ti Israël atene so formaldéhyde ayeke dä pëpe na a yeke gi 2% ti acide glyoxylique na yâ ni, me ti tâ tënë ni, a yeke wara 3 082 ppm ti formaldéhyde nga na 26,8% ti acide glyoxylique.
Ye ti dongo bê ni ayeke so, na ndo ti azo use so awara kobela ti acidose oxalique na Égypte, azo kue so ayeke na kobela ti acidose oxalique na ndo ti sese kue alondo na Israël.
Eskê sarango ye ti foie ti awali ti Israël ayeke nde na ye so ayeke si na ndo ti sese kue? A-gene ti awali ti Israël so ayeke buba yâ ti acide glyoxylique ayeke “paresseux” kete? Mbeni kamba ayeke na popo ti akota ye so ayeke na yâ ti a-oxalate ti calcium nga na wungo ti azo so ayeke na kobela ti génétique so iri ni ayeke hyperoxalurie? A lingbi ti mû na azo ti kobela so mara ti yorö so a mû na azo ti kobela so ayeke na kobela ti hyperoxalurie type 3?
A ngbâ ti manda ahundango ndo so, na e yeke hinga ande akiringo tënë ni pëpe teti angu mingi. Juska na ngoi ni so, a lingbi e zia lege pëpe na mbeni wali ti Israël ti zia seni ti lo na yâ ti kpale.
Nga, tongana mo ye ti leke kuä ti li ti mo, ambeni ye nde ayeke dä so ayeke nzoni mingi na yâ ti amagazin so ayeke na acide glyoxylique pëpe nga so Ministère ti santé amû lege na mo ti sara ni. Ye so ayeke mû maboko na mo ti bata kuä ti li ti mo so ayeke droit nga ti duti na nzoni seni. Ngbanga ti so e kue e hinga so tâ pendere ayeke londo na yâ ti zo.